Jak ugotować jajko? Właściwości jajek, sposoby ich gotowania i rodzaje

Strona GłównaPAYBACK EkstraKuchnia ● Jajka

Jajka królują na polskich stołach nie tylko podczas śniadań. Zazwyczaj podaje się je w formie jajecznicy i jajek gotowanych na miękko lub twardo, jednak możliwości ich przyrządzenia jest znacznie więcej. Poznaj ciekawe sposoby gotowania jajek, m.in. w koszulkach i po wiedeńsku.


Jajka to jeden z produktów spożywczych, które można przyrządzić na wiele różnych sposobów. Tradycyjnie w formie jajecznicy, jajko sadzone, gotowane na miękko lub na twardo, z majonezem albo dodatkami w postaci sezonowej zieleniny – możliwości wykorzystania i podania jajek jest całkiem sporo. Ceni się je głównie ze względu na dużą zawartość witamin A, D, E, K oraz witamin z grupy B, właściwości sprzyjające odchudzaniu i wzmacnianiu odporności, a także zdolność do zapobiegania anemii z uwagi na wysoką zawartość żelaza w łatwo przyswajalnej postaci.

Jakie jajka warto kupować?

Do ugotowania smacznego jajka nie wystarczą umiejętności kulinarne i przestrzeganie wskazówek dotyczących czasu gotowania. Najpopularniejsze w Polsce są oczywiście jaja kurze, nie oznacza to jednak, że każde z nich ma taki sam smak. Kupuj jajka tylko w sprawdzonych sklepach, najlepiej u partnerów PAYBACK, aby zyskać podczas codziennych zakupów punkty, które można później wymienić na nagrody rzeczowe, kupony zniżkowe lub vouchery. Ze względu na delikatność produktu oraz krótki czas przydatności do spożycia kupowanie jajek przez internet nie jest praktykowane. Jednak świeże jaja oznaczone symbolem 0, czyli takie, które pochodzą od kur żyjących na wolnym wybiegu i jedzących karmę ekologiczną, bez szkodliwych substancji chemicznych, znajdziesz m.in. w stacjonarnym sklepie Kaufland.

W sklepach dostępne są też jaja oznaczone innymi cyframi, gdzie 1 oznacza jaja z chowu na wolnym wybiegu, 2 – z chowu ściółkowego, a 3 – z klatkowego. Mimo że w każdym przypadku jest to chów kontrolowany, który nadzoruje lekarz weterynarii, warto wziąć również pod uwagę warunki, w jakich trzymane są zwierzęta. Zgodnie z prawem czas transportu jaj z kurnika do miejsca sprzedaży nie może wynosić więcej niż 3 dni, a data ich ważności nie powinna przekraczać 28 dni od momentu zapakowania.

Rodzaje jaj i ich właściwości

W Polsce najchętniej spożywane są jaja kurze, chociaż w ostatnich latach wzrosło zainteresowanie również jajami gęsimi, przepiórczymi oraz strusimi.


Jaja kurze

Występują w różnych rozmiarach, zazwyczaj od S do L (zdarzają się również oznaczenia XL). Waga kurzego jaja wynosi od 53 do 73 g i to właśnie na tej podstawie ustala się jego wielkość. Są łatwo dostępne, stanowią dobre źródło choliny (budulca neuronów i komórek glejowych w mózgu), witamin, luteiny oraz zeaksantyny.


Jaja gęsie

Niełatwo znaleźć je w supermarketach, nawet w dużych miastach. Najczęściej kupuje się je u osób prowadzących gospodarstwa, zajmujących się hodowlą gęsi i sprzedażą ich jaj. W porównaniu do jajek kurzych gęsie są większe i mają twardszą skorupkę. Ze względu na dużą zawartość tłuszczu to również ciężkostrawne produkty, ale przy tym bardziej sycące.


Jaja strusie

Jaja strusie można kupić wyłącznie w hodowlach strusi. To największe z jajek, jakie trafiają na polskie stoły. Waga jednej sztuki wynosi około 1,5 kg. Jaja strusie wyróżniają się twardą, grubą skorupą, którą trudno rozbić – w tym celu zazwyczaj używa się specjalnego dłuta.


Jaja przepiórcze

Jaja przepiórcze można rozpoznać po niewielkich przebarwieniach w odcieniach brązu na skorupce. Ceni się je głównie ze względu na niską zawartość cholesterolu (zwłaszcza w porównaniu do jaj kurzych) i tłuszczu, a także na długi okres przydatności do spożycia (mogą być przechowywane w lodówce nawet przez 3 miesiące). Jaja przepiórcze stanowią częsty składnik diety osób cierpiących na alergię na białko kurze.

Jak ugotować jajko na miękko?

Jajko na miękko z płynnym, ciepłym żółtkiem wyśmienicie smakuje w połączeniu ze świeżą kromką chleba posmarowaną masłem, pomidorkami i ulubioną wędliną. Inne ciekawe składniki, które wzbogacą twoje śniadanie, możesz znaleźć stacjonarnie w Kauflandzie lub zamówić przez internet w sklepach Frisco i Stragan Zdrowia. Jak ugotować idealne jajko na miękko? Musisz pamiętać o tym, żeby włożyć je do garnka dopiero wtedy, gdy woda się zagotuje. Do gotującej się wody możesz dodać również odrobinę soli, dzięki czemu później łatwiej będzie obrać skorupkę. Czas gotowania musisz dopasować do wielkości jaja. Te o rozmiarze S wystarczy gotować około 3 minut, rozmiar M gotuje się około 4, a L – maksymalnie do 6 minut.

Jajka na twardo – jak je poprawnie ugotować?

Gotowanie jajek na twardo może wydawać się banalnie proste, ale zbyt długie trzymanie produktu w gotującej się wodzie negatywnie wpływa na jego smak i wartości odżywcze. Dlatego staraj się zawsze kontrolować czas, który upłynął od momentu włożenia jaja do gotującej się wody – pomocne są minutniki kuchenne. Tak jak w przypadku jajek na miękko, czas gotowania zależy od ich wielkości. Przyjmuje się, że małe jajka wystarczy gotować około 7 minut, a te o rozmiarach M i L od 8 do 9.


Przeczytaj również: Jak zrobić domowe lody? Przepis na lody krok po kroku

Jak ugotować jajko w koszulce? Wersja klasyczna i z dodatkami

Jajko w koszulce przygotowuje się poprzez wlanie surowego, wbitego wcześniej do miseczki jaja do gotującej się wody. Wody w garnku się nie soli, trzeba jednak ją zakwasić, co można zrobić za pomocą kwasku cytrynowego lub octu. Wodę trzeba zamieszać, by utworzył się wir na środku. Surowe jajko powinno trafić do garnka z nienaruszonym żółtkiem. Wystarczy gotować je przez około 3 minuty, a przed podaniem delikatnie osuszyć na ręczniku papierowym. Może być serwowane np. na liściu świeżej sałaty, z majonezem lub keczupem.

Oprócz klasycznej wersji jajek w koszulkach warto wspomnieć również o nieco bardziej kalorycznej opcji, uzupełnionej sosem holenderskim, który przygotowuje się z masła, żółtek i białego wina lub octu, opcjonalnie z plastrem usmażonej wędliny. To potrawa popularna w kuchni amerykańskiej, bardzo kaloryczna.

Jaja po wiedeńsku – sposób na jajko na miękko

Jaja po wiedeńsku to jajka gotowane na miękko, jednak w nieco inny sposób niż tradycyjnie. Surowe jaja delikatnie wbija się do szklanki (na dwa jaja przypada jedna szklanka), w taki sposób, aby nie uszkodzić żółtka, a następnie całość doprawia się solą i pieprzem. Na wierzchu musi znaleźć się masło. Tak przygotowane jajka w szklance wystarczy przenieść do rondelka z gotującą się wodą, a po około 3 minutach, gdy białko się zetnie, można je wyciągnąć. Powinny być podawane z pieczywem i świeżymi warzywami.

Żółtko i białko kurzego jaja: właściwości

Jajka mają wiele cennych właściwości odżywczych, dlatego warto wprowadzić je do swojego codziennego menu. Białko jest źródłem łatwo przyswajalnych aminokwasów oraz budulcem mięśni, wyróżnia się również wysoką zawartością sodu, który to z kolei odpowiada za utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego oraz nawodnienia organizmu. Żółtko kurze dostarcza organizmowi niezbędnych witamin oraz tłuszczów nienasyconych, a dzięki dużej zawartości lecytyny i choliny w składzie chroni wzrok przed szkodliwym działaniem słońca, poprawia pamięć oraz zdolności koncentracji.


Zainteresuje Cię: Wegetarianizm – co to jest? Inspiracje z okazji dnia wegetarian

Wyposaż swoją kuchnię w niezbędny sprzęt i produkty. Rób zakupy z PAYBACK i zacznij oszczędzać dzięki punktom. Jak wolisz robić zakupy?